Single-use in het ziekenhuis

20 aug, 2019

Dat de fabricage van geneesmiddelen steeds meer in single-use productiefaciliteiten plaatsvindt is bekend. Maar single-use vindt ook zijn weg naar ziekenhuizen en apotheken. Waar moeten zij op letten bij het inzetten van de nieuwe technologie?

 “In 2016 is een eerste ziekenhuisapotheek in Nederland gestart met een automatische spuitenvulmachine. Daardoor hoeven verpleegkundigen niet langer de spuiten te bereiden op de afdeling,” vertelt Nick Boelen, specialist single-use technologie bij Hitma.  Hij vervolgt: “Destijds werd al gezegd dat deze pioniersactie weleens een doorbraak kon zijn voor de acceptatie van single-use technologie onder de producerende ziekenhuisapothekers. Het afgelopen jaar hebben we een sterke toename gezien in aanvragen voor single-use assemblies die nodig zijn bij het geautomatiseerd uitvullen van spuiten.”

Zelf medicijnen maken

Niet alleen in de patiëntenzorg, maar ook in de apotheek zou single-use wel eens een hoge vlucht kunnen nemen, denkt Rick Nibte, single-use sales manager bij Hitma. Sinds eind 2018 mogen ziekenhuizen van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd zelf goedkopere medicijnen maken. Voor één of twee patiënten werd dit al regelmatig gedaan, maar de weg is nu vrij voor medicijnproductie op grotere schaal. De medicijnproductie is zo veel flexibeler en exclusieve handelsvergunningen kunnen worden omzeild.

Geneesmiddelen worden steeds meer afgestemd op een specifieke ziekte of groep patiënten, zegt Nibte. “Hierdoor richt de ontwikkeling van medicijnen zich vaker op kleine productiehoeveelheden in plaats van bulk. Voor farmaceuten is het lastig hun productiesystemen hierop aan te passen en ze staan ook nog eens voor de uitdaging de kosten te beheersen. Grote farmaceuten missen hiervoor vaak de flexibiliteit. Juist hierdoor zie ik kansen voor de productie van specifieke medicijnen door ziekenhuizen.”

Nibte verwacht dat ziekenhuizen bij het ontwikkelen en produceren van deze medicijnen in eigen huis goed uit de voeten kunnen met single-use technologie. “Door de lage investeringskosten van single-use systemen kunnen ze eenvoudiger experimenteren zonder dat ze meteen dure apparatuur moeten aanschaffen. Daarbij zijn single-use systemen ook ideaal voor productie op kleine schaal. Reinigen tussen de productieprocessen door is niet nodig, je vervangt het single-use-gedeelte en je kunt door. Zo besparen ziekenhuisapothekers met single-use componenten dus ook op reinigings- en validatiekosten. Dat is goed nieuws, want naast de kostenbeheersing is ook de snelheid bij de productie van geneesmiddelen van levensbelang. Als wij hier met single-use technologie aan kunnen bijdragen, dan maakt dat mij een gelukkig mens.”

Hitma

Aandacht voor risico’s

Toch lijkt er nog weinig aandacht te zijn voor de risico’s die verkeerd gebruik van single-use technologie met zich meebrengt, merkt Boelen op. “Het is niet voor niks dat er in de recent vernieuwde GMP-richtlijnen veel aandacht aan single-use technologie wordt besteed.”

Zo wordt er in productie-apotheken van ziekenhuizen nog weleens gebruik gemaakt van peroxide-cured silicone materiaal. Boelen zegt: “Voor farmaceutische toepassingen raad ik normaliter aan platinum-cured silicone materiaal te gebruiken. Het verschil zit hem in de polymerisatiereactie.”

Platinum-cured houdt in dat er platina als katalysator wordt gebruikt. Het eindresultaat is zuiver silicone dat geen restproduct bevat. Peroxide-cured houdt in dat er vrije radicalen worden gebruikt om de polymerisatiereactie te laten verlopen. Het eindresultaat is een siliconemateriaal dat nog restproduct bevat. Peroxide-cured silicone is drie tot vier keer goedkoper dan platinum-cured silicone, maar de resptroducten zijn een potentiële bron van vervuiling van een medicijn, de zogeheten extractables.

Of deze vervuiling problematisch is hangt af van de toedieningsmethode van een medicijn, legt Boelen uit. “Wanneer peroxide-cured silicone wordt gebruikt tijdens de productie van orale medicijnen, dan zijn de risico’s acceptabel. Wanneer het om intraveneuze of intramusculaire medicijnen gaat, dan is dat niet het geval. Vanwege het prijsverschil kiezen apothekers al snel voor peroxide-cured tubing, wat in bepaalde applicaties grote risico’s met zich meebrengt. Voor een applicatie als de spuitenvulmachine is het dus onverantwoord om goedkope peroxide-cured tubing te gebruiken.”

De boodschap van Boelen: “Juist voor de ziekenhuisapothekers bieden single-use assemblies de oplossing om zeer effectief gebruik te maken van de recente uitspraak dat ziekenhuizen zelf goedkoop medicijnen mogen maken die voorheen door de grote farmaceuten werden geproduceerd. Maar de sector moet zich er wel bewust van zijn dat er bij de nieuwe kansen ook een nieuwe standaard hoort.”

 


 

Tien geboden

Dit jaar worden de nieuwe cGMP Annex-1 richtlijnen gelanceerd die gaat over het maken van steriele medicinale producten. Daarin is een hoofdstuk gewijd aan het gebruik van single-use, met onder andere deze tien risico’s waar gebruikers rekening mee moeten houden:

Adsorptie, extractables & leachables

Single-use sytemen zijn fragiler vergeleken met vaste (RVS) productiesystemen

Meer complexibiliteit in handmatige bediening en te maken connecties

Het ontwerp van de assembly

Prestaties van pre-use integriteitstests voor het steriliseren van kwaliteitsfilters

Integriteitstesten in het algemeen

Pin-hole en lekkage

Aantasting van de single-use systemen bij het openen van de buitenverpakking

Beoordeling van leveranciers (inclusief sterilisatie van de te leveren producten)

 


 

Dit artikel is gebaseerd op de single-use blogs van Hitma.