Twentse fabriek transformeert afvalkatoen

8 mei, 2020

Textielbedrijf SaXcell verwerkt oud katoen tot een sterke, oneindig recyclebare cellulosevezel. Binnenkort start de productie van de SaXcell vezel in een nieuwe pilotfabriek in Enschede.

Circulaire textielstart-up SaXcell kan een proeffabriek gaan inrichten in Enschede, nadat het consortium van investeerders op 9 april een overeenkomst is aangegaan. Het textielbedrijf gaat per dag honderd kilo katoenafval omzetten in een speciale cellulosevezel, de SaXcell vezel. Onderzoekers van het lectoraat Sustainable & Functional Textiles van de hogeschool Saxion ontwikkelden de vezel. De pilotfase van de fabriek duurt twee jaar, goed voor de productie van 25 ton vezelpulp.

Alle aandeelhouders spelen een rol in de circulaire productieketen. Kledinginzamelaar Sympany en textielproducent WeVoTex zamelen het gebruikte textiel in. ‘Het afvalkatoen werken we vervolgens op tot cellulosepulp’, zegt Henk Gooijer, technisch directeur van SaXcell. ‘Dat gebeurt via een chemisch recycleproces. We verwijderen daarbij verontreinigingen zoals polyester en maken de cellulosemoleculen die uit het katoen komen korter.’ Van honderd kilo oud textiel kan SaXcell honderd kilo pulp maken.

De pulp is nu geschikt voor het natspinproces, wat plaats zal vinden bij drie Turkse investeerders. Bij natspinnen los je eerst de grondstof op, waarna je het door een spinkop met kleine gaatjes perst. ‘We gebruiken hiervoor NMMO, een oplosmiddel dat vrijwel volledig wordt teruggewonnen en hergebruikt’, zegt Gooijer. Als het oplosmiddel is verwijderd, worden de filamenten uitgerekt en vormen de cellulosemoleculen bindingen die het garen de gewenste sterkte geven.

Het resultaat is de SaXcell vezel. Gooijer: ‘We maken dus geen nieuw katoen, maar bewerken de cellulosemoleculen uit het afvalkatoen op zo’n manier dat er een nieuwe vezel ontstaat met verbeterde eigenschappen.’ De SaXcell vezel is eindeloos recyclebaar en beter van kwaliteit dan de originele katoenvezel. Daarnaast is het recycleproces milieuvriendelijker dan de productie van katoen.